|
هنرمندان جزیره هرمز در زمینه نمایش خوب کار می کنند.
در جزیره به صورت سنتی سوزن دوزی رایج بوده است
یکی از زنان جزیره با جمع آوری صدف ها گردن بند و مجسمه های کوچک درست می کند
دختران و زنان دستهایشان را با حنا زینت می دادند
در مواردی گردشگران دوست دارند که بر روی دستشان نقاشی شود. اما از آنجا که نقش حنا دیر پاگ می شود از آن خود داری می کنند. خاک هرمز را برای چنین مواردی به عنوان جایگزین پیشنهاد دادم
به زنان جزیره نقاشی با خاک و ماسه های رنگی را آموزش دادم کنیز یکی از جدی ترین آنها بوده است
سخن از هنرمندان جزیره هرمز احمد نادعلیان چندی پیش هنرمندان جزیره هرمز عکسهای را برای من ارسال کردند و از من خواستند که آثارشان را معرفی نمایم.
پیش از این حسن دریاپیما به من گفته بود که اثر عبد الرّسول دریاپیما به همراه ترکیب جوانی از هنرمندان هرمزگانی، در یک جشنواره در بندر عباس شرکت داده شده است و اثری ارائه داده بوده است که تأثیر زیادی بر هیأت داوران خصوصاً استاد احمدی نسب داشته است. با این وجود چنین اثری هیچ وقت این امکان برایش فراهم نشد که در دیگر شهرها دیده شود. آثاری که جنبه مفهومی آن اهمیّت دارند به سادگی قابل تقلید هستند. در ایران مدیران فرهنگی و علاقمندان به این هنر چندان شناختی از تاریخچه هنر محیطی در جهان و ایران ندارند خیلی زود تحت تأثیر قرار می گیرند. این که منشاء یک اثر از کجا شکل گرفته است و ناشی از چه بوده است و چقدر اصالت دارد کمتر مورد توجه قرار می گیرد. تاثیر پذیری از هنر دیگران و یا پیشینیان بد نیست. اما این که ما تأثیر پذیری از پیشینیان و دیگران را به چه سرانجامی می رسانیم و با چه رویکرد و تفسیری که متفاوت از گذشته باشد آن را ارائه می دهیم مهّم است. مهّم تر از آن صداقت در بیان تأثیر پذیری از پیشینیان می باشد. در اینجا من فقط می خواهم هنر هنرمندان هرمز را معرفی نمایم. حسن دریاپیما عکس هایی که از فیلم تهیه شده از نمایش عبد الرسول و همراهانش استخراج شده بودند را برایم ارسال کرد. به عنوان یک بومی علاقمند به هنر محیطی و نمایش در جزیره هرمز حسن معتقد است که عبد الرّسول دریاپیما از اوّلین هنرمندان بومی هرمزگان بود که پس از برگزاری جشنواره هنر محیطی سال 85 از خاک های رنگی در نمایش تأتر استفاده کرد و نمادگرایی رنگ ها را روایت کرد.
عنوان ایننمایش (قضا بلا ) بوده است و در اوّلین جشنواره تأتر خیابانی آيينی سنتی خلیج فارس و در شهریور سال 86 در بندرعباس - فرهنگسرای طوبی به نمایش در آمده بود. دریا پیما برای این نمایش از هفت نوع خاک رنگی از خاک های جزیره هرمز ((قرمز- زرد - قهوه ای - سرمه - سفید - سیاه وسبز )) که رنگ های اصلی جزیره هستند استفاده کرد. در خصوص موضوع نمایش دریا پیما می گوید: در گذشته مردم جزیره بر این باور بوده اند که به هنگام مریضی وشیوع بیماریهای لاعلاج گوسفندی رااز زیارت مولا به منازل اهل جزیره می بردند و اتّفاق براین بوده که بیماری ها وامراض جزیره به بدن گوسفند انتقال پیدا می کرده - گوسفند را به چهار قسمت کرده وبه چهار قسمت جزیره به دریا می انداخته تا بلا از جزیره دور شود . در هنگام اجرا نقش ساحره و گوسفند که گوشتش را به دریا می ریخته و ماهی ها از گوشتی که اعتقاد داشتند همه امراض ومریضی مردم در بدن گوسفند جمع شده به چالش می کشانده ودر پایان با هفت رنگ جزیره ماهی بزرگی به نماد رزق وروزی کشیده می شود و گوسفند را در دایره ای به رنگ قرمز ( گلک ) کشیده شده ذبح می شود و هر کدام از بازیگران هفت رنگ جزیره را به تماشاگران معرفی و نوع استفاده از خاکها را بیان می کنند. همراه با موسیقی لیوا - جفتی - جشن شادی از بین بردن درد و امراض وبیماری از جزیره را جشن می گیرند. بازیگران این نمایش: محمد کبابی ( بانی قضا بلا ) - عارفه اندور ( ساحره ) - نرگس هرمزی (شفا یافته) بودند. بازیگردانان نیز : مصطفی شبتاری - رضا زمانی - مهدی ملاح زاده - عرفان اندور - و راضیه سلامی بودند موسیقی :عباس هرمزی - مراد درویشی - طراح صحنه ولباس : نازنین دریا پیما - منشی صحنه : حسن دریا پیما . آذر ماه 86 مجدداً به در خواست بهزیستی استان هرمزگان در محل فرهنگسرای طوبی با خاکهای رنگی جزیره موتور لنج را رسم نموده و به وسیله دکل وبادبان های لنج که نمادی از شغل و معیشت مردم جزیره بوده به اجرا گذاشته شد.
در اجرای نمایش هنرمندان هرمز، استفاده از خاک رنگی نه در بستر طبیعت بلکه محیط پیرامون معماری، نقش دایره، نقش مایه انتزاعی ماهی در ترکیب کل اثر، استفاده از لباس بومی، استفاده از زنبیل سنتی برای رنگ ... و موسیقی وجود داشته است.
در خصوص اینکه اثر عبدالرسول دریاپیما، نظر استاد احمدی نسب را جویا شدم. احمدی نسب به من گفتند "که کار بچه های هرمز فوق العاده بود، افرادی که کار را اجرا می کردند خیلی جوان و کم سن و سال بودند ولی با دیدن کار آنها به وجد آمده بودم. به انها تبریک گفتم. آنها بی ادعا بودند ..."
سعی می کنم که در سال جاری پس از آمادگی هنرمندان هرمز زمینه حضور هنرمندان جزیره هرمز را در تهران فراهم کنم.
هنرمندان جزیره هرمز در عرصه های مختلفی فعالیت دارند. جدید ترین اجرای نمایش خود را به صورت ساحلی و در کنار آبهای خلیج فارس و صخره های این جزیره اجرا کردند. این نمایش ساحلی با عنوان "پری دریا" کاری از گروه نمایشی" آوای دریای جزیره هرمز " بود. عبدالرسول دریاپیما نویسنده و کارگردان این نمایش بود.
بازیگران وعوامل گروه نمایش آوای دریا هرمز مصطفی شبتاری امید ترکمانی رضا زمانی مهدی ملاح زاده، جاسم ذاکری، محمد سلامتی، مسلم قنبری، محدثه زارعی ،خیرالنسا زارعی، مهناز ذاکری و نرگس هرمزی بودند. عوامل فنی نیز: محمد دریانورد....طراح اجرای دکور، نازنین درپیما....طراح لباس، حسن دریاپیما ....منشی صحنه و مهدی سلامتی ....طراح برشور
گروه نمایش آوای دریا هرمز از جناب -آقای یاسر دانه چین سرپرست محترم اداره فرهنگ و ارشاد اسلام هرمزو کلیه کارکنان به دلیل همکاری لازم نسبت به اجرای نمایش ساحلی وهمچنین از آقای مهدی سلامتی هرمزی به دلیل عنوان طرح صمیمانه کمال تشکررا دارد. در خصوص این نمایش عبد الرسول می گوید: باورها وعقاید مردم جزیره هرمز براین بوده پری دریا در عمق دریاها زندگی میکرده و گاهی به ساحل می آمده وملوانانی که به دلایلی به عمق آب می رفتن بااین موجود افسانه ای روبرو وعاشق همدیگر میشدند.
اجرای نمایش در جزیره دارای قدمت و گذشته می باشد و اهل جزیره علاقه خاصی به تئاتر و نمایش دارند. در کنار نمایش در سالن یکی از رویکردها نمایش در محیط می باشد. در چنین نمایش هایی سکوی نمایش می تواند صخره ها باشد و صدای امواج دریا و پرندگان ما را به دنیایی می برد که از قابلیتهای آماده استفاده نمائیم. بدینسان ما فقط در یک چهارچوب قراردادی که شاید به آن عادت کرده ایم هنرمان را ارائه نمی دهیم.
شادی دلتنگی و غم
از آنجا که رنگ و فضا در طبیعت متغیر است، انتخاب زمان اجرا می تواند در چگونگی بیان احساس هنرمندان بازیگر بسیار تاثیر گذار باشد. در این تعامل با طبیعت ؛ عبدالرسول دریا پیما می گوید: "شاید بتوانیم اشکها ،غمها و دلتنگی های اهل جزیره را به دریا بریزیم .لذتها،شادیها و زیبایی های صخره و امواج را از دریا بگیریم".
عبدالرسول دریا پیما، علاوه بر نمایش در زمینه هنر تجسمی خصوصا خوشنویسی فعالیت دارد. قضاوت در خصوص اثر نمایش دریا پیما را به اهل نمایش می سپارم. اما تصور می کنم در تجربه جدید گروه " آوای دریای جزیره هرمز " به سرپرستی عبدالرسول دریاپیما وارد حوزه جدیدی شده است. شاید بتوان آن را نمایش محیطی نام نهاد. لازمه چنین آثاری ثبت رسانه ای می باشد و شواهد نشان می دهند که هنرمندان هرمز به خوبی به این نکته پی برده اند. هنرمندان جزیره آرزو دارند که در این زمینه "جشنواره نمایشهای ساحلی" اقدام نمایند و میزبان هنرمندان ملی و بین المللی باشند. این آرزو بعید نیست. به سهم خودم در شرایط مناسب به آنها کمک خواهم کرد. در پائیز و زمستان هنرمندان بسیاری در هنرمند سرای خلیج فارس ساکن خواهند شد و تعامل خوبی شکل خواهد گرفت. در نمایشگاهی که در نگارخانه ماه مهر ترتیب دادم کارهای مشترک با کنیز و دخترانش ارائه شد. تجربه سال قبل نشان داد که مردم و هنرمندان جزیره در صورت نیاز این اراده و توانایی را دارند که کارهایی در مقیاس بزرگ انجام دهند.
اما رویکردی که من به دنبال آن هستم و مردم جزیره از آن استقبال می کنند، رویکرد استفاده از کیفیت خاک است و البته ایجاد اشتغال.
اثر کنیز.
کنیز از طرح من تقلید کرد ولی خیلی بدوی شد. و بعد در تهران من از کنیز تقلید کردم
مجموعه آثار کنیز
آثار کنیز و دخترانش که از دیگر زنان فعال تر است در نگارخانه ماه مهر ارائه شدند و نود درصد آثارش به فروش رسیدند.
اثر عبد الرسول دریاپیما
به زودی برنامه های هنرمند سرای خلیج فارس و کارهایی که با تعامل بومی ها انجام می شود ارائه خواهد شد.
|
