هواپیما ربایی در بندر عباس

"الهی: اگر کاسنی تلخ است از بوستان است و اگر عبدالله مجرم است از دوستان است"  خواجه عبدالله انصاری

هواپیمای پرواز IR 655 چگونه شکل گرفت و چگونه ربوده شد!

احمد نادعلیان

در سال 1385 اولین بار که برای برگزاری جشنواره هنر محیطی به جزیره هرمز رفته بودم در ساحل سنگ مرغان جزیره هرمز، یکی از شرکت کنندگان جشنواره متوجه یک لاستیک بزرگ شده بود.  تا آن جا به خاطر دارم ایمان كيخا بود. هنرمندی که ساکن زاهدان است ولی در حرکت های هنری بچه های بندر شرکت می کرد. در گفتگویی که با هم داشتیم، سؤال این بود که این لاستیک چیست؟ حدس و گمان این بود که شاید لاستیک هواپیما باشد، چون اصلاً شبیه لاستیک ماشین نبود.  اما سؤال بعدی این بود که اگر این لاستیک هواپیماست چگونه به هرمز آمده است؟ چون جزیره هرمز فرودگاه ندارد.  اما حدس و گمان به اینجا رسید که شاید لاستیک هواپیما يي باشد که در سال 1367 توسط ناو آمریکایی مورد حمله قرار گرفت و در حوالی جزیره هرمز سقوط کرد.  از بچه های بومی خواستم که در این رابطه کنکاش کنند که آیا اصلاً چنین لاستیکی مي تواند لاستیک هواپیما باشد؟

پیشنهاد من به بچه های بندر این بود که اگر واقعیت داشته باشد شاید این لاستیک مي تواند به مرکز شهر برده شود و در آنجا به صورت یک یادمان نصب شود و یا بهتر است چیدمانی انجام شود.  توصیه من این بود که بچه ها این کار را انجام بدهند. اما حرکتی انجام نشد. عکس کلی و نوشته های آن را داشتم، فکر مي كنم از خانم عاطفه خاص خواستم در تهران از یک مسیری در این رابطه جستجو کنند. اما مجرای پرسش مشخص نشد. بهمن ماه به اتفاق هنرمندان جوانی که اغلب دانشجو بودند از تهران و دیگر شهر های ایران به جزیره رفتم و نوروز به اتفاق خانواده به آنجا سفر کردم.  مدتها گذشت تا اين كه دیگر برایم مهم نبود این چرخ آن هواپیما هست یا نه. تدريجاً چرخ فراموش شد.

موضوعی در ذهنم شکل گرفته بود. پس از سفری که در دي ماه 1386 به جزیره هرمز دعوت شدم تصمیم گرفتم که محوری موضوعی جشنواره را رویای صلح تعیین کنم.  هدف این جشنواره مخالفت با جنگ و نظامی شدن منطقه خلیج فارس بود. دلیل انتخاب این محور این بوده که در طول سه دهه گذشته و پس از جنگی که در سال ۱۹۸۱ به ما تحمیل شد و حضور مستمر آمریکا و دول غربی و پيآمد آن حمله کشور عراق به کویت در سال ۱۹۹۱ و در نهایت حمله آمريكا و همپیمانانش به عراق در سال 2003 را شاهد بودیم و در ابن جنگ ها چند ميليون انسان بي گناه جان خود را از دست دادند.

جستجو در ارتباط با واقعه را شخصاً انجام دادم و نوع هواپیما و مقیاس آن را شناسایی کردم.

همچنین از طریق سایت گوگل ارت دو مکان را پیش بینی کردم. یکی از آن ها برای اثر پرواز 655 مناسب بود و دیگری برای نوشته "رویای صلح در خلیج فارس". 

سپس به صورت مجازی طرح هواپیما را در مکان مورد نظر قرار دادم

با توجه به مکان پیش بینی شده که از دید مایل دیده مي شد، مناسب ترین تصویر مي توانست از دید جانبی باشد.

سرکار خانم راحله زمردی نیا (مینوش) تصویر را به صورت طرح خطی ساده کردند

زمان رفتن فرا رسید و در اطلاع رسانی خبری تا حدودی در مورد اثری به نام پرواز 655 IR صحبت کرده بودم.  در قطار که بودیم یکی از دوستان خبرنگار، سرکار خانم زهرا راد با من تماس داشتند و از من سؤال کردند شماره همراه من را به رئیس دفتر اداره حفظ ارزش ها و نشر دفاع مقدس قرار دهند.  پس از اینکه من مسئله را بلامانع اعلام کردم از طرف دفتر سردار باقر زاده سؤال کردند این جشنواره را چه کسی افتتاح خواهد کرد و چه کسی سخنرانی خواهد کرد؟  گویا ایشان تمایل داشتند که به محل جشنواره بیایند و سخنرانی کنند.  من توضیح دادم که هیچ اراده و یا حمایت دولتی برای انجام این حرکت وجود نداشته است. در آن زمان دقیقا نمي دانستم حتی محل اسکان ما کجاست و من توضیح دادم که هنرمندان چندان گوش شنوایی برای سخنرانی ندارند. با اين وجود من به رئیس دفتر ایشان گفتم که ما خوشحال خواهیم شد که ایشان به آنجا سفر کنند و حضور ایشان موجب دلگرمی ماست.

برخلاف جشنواره دي ماه که اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی هرمزگان میزبان من بود در جشنواره بهمن ماه تمامی 35 نفر هنرمند جوانی که مرا همراهی مي كردند، با هزینه خودشان به هرمز آمدند. هنرمندان بومی هرمزگان نیز تمایل داشتند که در این جشنواره شرکت نمایند.   آقای محمد سایبانی و محمد بانوج پیرو صحبت هایی که با آنها داشتم، جهت اسکان هنرمندان با مرکز تحقیقات محیط زیست هماهنگی لازم را انجام داده بودند. 

تنها حضور اداره ارشاد در اختیار قرار دادن یک دستگاه مینی بوس بود که هنرمندان را از ایستگاه راه آهن به اسكله برد که از آنجا به هرمز رفتیم.  از طرف من که دبیر جشنواره بودم نیز انتظاری وجود نداشت. 

ضمن صحبت هايي که با یکی از بچه های بندر به نام آقای محمد بانوج داشتم قرار بود که ایشان هماهنگی کنند که در قبال هزینه ای که شرکت کنندگان می پردازند، برای غذای هنرمندان هماهنگی لازم را انجام دهند و اقدام نمایند.

جشنواره شروع شد و پيش بردن کارها خیلی سخت بود.   به واسطه آقای سایبانی نماینده ای از اداره حفظ ارزش ها آنجا آمدند. از من طراحی اثر را خواستند. اما من به آن ها ندادم. اصلاً من چندان باور ندارم دولت و نهادهای وابسته به آن بانی خوبی برای این گونه حرکتهای فرهنگی در دل طبیعت باشند. گمان من بر این است که بهتر است اگر حرکتی انجام شود بهتر است آن ها حمایت کنند. کارهای متفاوتی در روزهای اول جشنواره انجام شد.  چون هنرمندان مجاز بودند که کارهای آزاد نیز انجام دهند.  در این روزها من موقعیت و زمان پايين رفتن و بالا آمدن آب را مطالعه مي كردم. 

شخصی که به واسطه آقای سایبانی و از طرف اداره ارزش ها آمده بود دوست داشت که از روند کارمان تصویربرداری کند. من تمایل نداشتم که چنین کاری صورت بگیرد. چون نمي دانستم که آن ها اثر را چگونه معرفی مي كنند. برای اين كه تصویری نصیب کسی نشود. در روز 14 دي ماه سال 1385  یک روز زودتر از زمان پیش بینی شده طرح را با کمک دوستان اجرا کردیم. 

برای دسترسی به مکان مورد نظر اجرای چیدمان که با استفاده از تصاویر هوایی گوگل ارت مكان يابي و شناسایی شده بود مي بايستي که از مکانی دماغه ای شکل و از داخل آب عبور کنیم.  این مکان در ضلع جنوب شرقی جزیره واقع شده است.  صبح زود از محل مورد نظر عبور کردیم.  محمود مکتبی و تارا گودرزی و راحله زمردی نیا از اولین افرادی بودند که همراهی کردند. صبح زود آب خیلی بالا بود. زمان عبور تلاطم آب آن ها را به طرف صخره ها پرتاب کرد. همراه محمود سوخت و دوربين تارا خیس شد.  پس از عکاسی به آنها پیوستم.  محمود و تارا با نخ کاموا بستر مورد نظر را جدول بندی کردند، من با یک تکه چوب طرح مورد نظر را طراحی مي كردم. اول صبح کلافه بودم جدول ها متناسب تقسیم نشده بودند (به صورت مربع نبودند) و محاسبه آن دشوار بود.  و نیرو کم بود و من گاهی در داخل چهارخانه ها گم مي شدم. نمي دانستم که کجای کار هستم.  آقای احسان راطبی از پايين و ماکان آشوری از بالا تصويربرداري مي كرد. احسان مي خواست میکروفون نصب کند. گفتم  وقت كم است، نیازی نیست همین طوری بگیر ...  دوستانی که از بندر عباس در جشنواره کردند در انجام این طرح مشارکت نکردند. اگرچه من با سی و پنج نفر به آنجا رفته بودم و انتظارم بر این بود که آن ها کمک کنند. اما خیلی از آن ها نیز دیر آمدند و زود عرصه را ترک کردند و بعضی از آن ها اصلاً  نیامدند.

خانم زمردی نیا تمام روز از بالای کوه عکاسی می کرد.

طراحی هواپیما با استفاده از سنگ و خاک قرمز جزیره هرمز انجام شد. پیش بینی کرده بودم که مقداري خاک در کار استفاده شود اما  خاک هرمز به مقیاسی که استفاده شد، ابتدا مد نظر نبود.   کمبود نیروی انسانی مرا به این نتیجه رسانید.  با این کار خطوط تأكيد شد و نتیجه پایانی تأثير گذار تر شد.  بیشترین نیروی انسانی فقط حدود بیست و پنج نفر بودند.  بنجامین هیوت انگلیسی حضورش بیشتر از خیلی بچه ها بود. طراحی حروف را ایشان انجام دادند.

آقای سایبانی نیز زحمت کشیدند و در مراحل کار نه ولی زماني كه آب بالا می آمد از آن بالا عکاسی کردند.  البته استفاده درستی از عكس های ایشان نشد !!!

تا ساعت 11 وقت داشتیم که کار را تمام کنیم و از آن محل خارج شویم. در این ساعت آب پايين بود. در غیر اینصورت آب بالا می آمد و  عبور دشوار به نظر مي رسيد.

با وجود اين كه برنامه ما مستقل بود از حراست اداره ارشاد نماینده ای آمده بود و فضای آن جا را درنظر داشت. نفر آخر در انتها نماینده حراست است. ایشان می دانند چه کسانی آن جا بودند. مدتی قبل که به اداره ارشاد هرمزگان رفتم ایشان را در اداره دیدم.

پس از طراحی و عقب نشینی هنرمندان در کوه های اطراف مستقر و روند یکی شدن هواپیما با آب را عکاسی کردند.           

 زماني كه از محیط دور شدیم در انتظار بودم. آب که تدريجاً بالا می آمد خیلی هیجان داشت.

پیش بینی شده بود که بالا آمدن آب هواپیما به زیر آب برود و خاک سرخ با آب امواج ترکیب شود.

آب تدريجاً بالا آمد و هواپیما تدريجاً ناپدید شد. تنها شماره پرواز 655 باقی ماند.

روز بعد بخشی از هواپیما و نوشته باقی مانده بود.

در پایان جشنواره روزی که قصد داشتیم جزیره هرمز را ترک کنیم چنین نوشته ای در اسکله نصب شده بود. بدون شک قایق داران جزیره چنین نوشته ای را ننوشته بودند. نمیدانم آنهایی که چنین نوشته هایی را اینجا ارائه دادند چگونه با نام انجمن تجسمی هرمز گان این اثر را سرقت کردند.

این اثر در بسیاری از رسانه ها معرفی شد. پایگاه اینترنتی وزارت دفاع آن را معرفی کرد و فیلم مستند آن همزمان با سالگرد آن از سیمای جمهوری اسلامی ایران نشان داده شد. 

نمی دانم چرا بی اعتنا به هنرمندان این اثر و بدون حضور آنها برای سالگرد این واقعه بازیگران سینما راجع به اثر ما صحبت میکنند. در روز سالگرد این واقعه یک کشتی فیلمسازان را به مکان سقوط کشتی می برد و در آنجا قسمت هایی از فیلم این اثر را نشان میدهند، هیچ یک از هنرمندانی که این اثر را پایه گذاری کردند ،طراحی کردند و شکل دادند حضور نداشتند. چرا؟ آیا فیلم ساز ها از خرطوم فیل افتاده اند؟

چند ماه پس از اثر ما اداره حفظ ارزشها مسابقه بین المللی یادمان ترتیب داد و موضوع فراموش شده پرواز 655 را مورد توجه قرار داد. تناقض فراخوان آن این بود که چیدمان را مورد توجه قرار داده بود اما نوع اثر می باید ماندگار باشد!

فیلم اثر پرواز 655 نیز در مراسمی در تهران نشان داده شده است.

اما مدتی بعد یک چند رسانه ای به دستم رسید که بسیار عجیب بود. این چند رسانه ای در سطح استان هرمزگان و چند استان دیگر به عنوان نمونه کار  انجمن هنرهای تجسمی هرمزگان و اداره کل حفظ آثار و نشر ارزش هاي دفاع مقدس استان هرمزگان به عنوان تولید کننده این اثر معرفی شده بودند. باور آن برایم سخت بود. هیچکدام از اعضای انجمن هنرهای تجسمی حتی برای تماشای این اثر نیامدند. کسی توقعی نداشت بیایند و حالا نیز توقع نداریم بدون رضایت ما که اثر را طراحی و اجر کردیم اثر را به یک نهاد واگذار کنند.

در زمان تعطیلات در جزیره بودم. اولین روز پس از تعطیلات به اداره نشر ارزش ها مراجعه کردم. از کارکنان آن اداره سؤال کردم که آیا در ارتباط با پرواز 655 IR اثری تولید شده است؟  توضیحات یکی از کارکنان دبیرخانه آنجا غیر قابل باور بود و بسیار متأسف شدم.  ایشان مي گفتند جشنواره ای بوده که از خیلی از کشورها شرکت کردند. در ارتباط با هواپیما یک آمریکایی طرحی داشته ولی موفق نشده که به ایران بیاید. بچه های تجسمی هرمزگان آن را اجرا کردند!!!  کارکنان آنجا به من گفتند اطلاعات بیشتر را مي توانم از آقای شهبازی مسئول امور هنري دریافت کنم.  نبودند. به من گفتند که با من تماس مي گيرند که نگرفتند. شماره ایشان را داشتم و پس از چندین بار تماس پاسخ ندادند. یک هفته بعد با اداره ارزش هاي هرمزگان تماس گرفتم. این بار موفق شدم با آقای شهبازی صحبت كنم. توضیح ایشان این بود که ما از این اثر حمایت کردیم و پول دادیم به همین دلیل ...  نمي دانم چگونه حمایت شده که بنده به عنوان دبیر و یا مسئول برگزاری نه رنگ آن را دیدم و نه خبر دارم. در پایان با مسئول اداره حفظ ارزش ها صحبت کردم و متوجه شدم که اطلاعات ایشان با واقعيت فاصله دارد. ایشان گفتند در صورتی که اطلاعات موجود در اداره حفظ ارزشها غلط باشد آقایان شهبازی، کارگران و سایبانی مسئول هستند.

همان روز به اداره ارشاد مراجعه کردم و موضوع را با آقای امیرزاده مدیر کل ارشاد بازگو کردم. متأسفانه در اداره ارشاد شنیدم که این اثر به عنوان نمونه کار در استانداری نیز ارائه شده بوده است. 

و در پایان با سرکار خانم امینی رئیس انجمن هنرهای تجسمی هرمزگان تماس داشتم. زماني كه موضوع را مطرح کردم ایشان از اينكه انجمن چنین اثری را تولید کرده خبر نداشتند.

متاسفانه افرادی که فقط اخیرا خود را گروه هنر نو هرمز معرفی مینمایند این اثر را بدون اطلاع من که طراخ جشواره و مسئول برگزاری آن بودم و بدون رضایت هنرمندانی که این اثر را شکل دادند آن را به اداره ارزشها واگذار نمودند.

به دلايل متعددی هر گونه نوع استفاده و تصمیم گیری در خصوص اثر پرواز 655 IR بدون در نظر داشتن طراح و مولدین اثر غیر قانونی است.

به منظور پیگیری موضوع این نامه تسلیم آقای محمود شالویی ،مدير مرکز تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی شد. رونوشت آن به بخش حقوقی و شهرستان هاي  اداره کل حفظ آثار و نشر ارزش هاي دفاع مقدس در تهران تسلیم شد.

http://www.isna.ir/ISNA/NewsView.aspx?ID=News-1321619&Lang=P

http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8802020684

جناب آقای محمود شالویی

مدير محترم مرکز هنرهای تجسمی و سرپرست موزه هنرهای معاصر تهران

با سلام

احتراما بدینوسیله به اطلاع مي رسانم که پانزدهمین جشنواره هنر محیطی ایران در سال  1386  با عنوان رویای صلح در خلیج فارس در جزیره هرمز برگزار شد.  هدف از برگزاري این جشنواره مخالفت با نظامی شدن خلیج فارس بود. اين جانب احمد نادعلیان به عنوان دبیر این جشنواره اثری را با عنوان پرواز 655 IR پیش بینی کردم. این اثر مرتبط با واقعه ای با همین عنوان بود که  در تاریخ 12 تیر ماه سال 1367 پس از شلیک موشک هدایت شونده کروز از کشتی جنگنده یو اس . اس. جک وینسن متعلق به نیروی دریایی ایالات متحده آمريكا بر فراز خلیج فارس سرنگون شد و تمامی 290 نفر سرنشین آن به شهادت رسیدند.  در جمع مسافران 66 کودک (57 کودک 2 تا 12 ساله و 8 کودک زیر دو سال) 42 مسافر با ملیت غیر ایرانی و 16 نفر خدمه ی پرواز وجود داشتند. 

از آن جا که در شرایط سیاسی سال 1386 تهدید جنگی دیگر وجود داشت و هنوز نیز وجود دارد تأكيد این اثر بر آسیب پذیر بودن مردم بی دفاع بود.

در گفتگو های خبری آن زمان رسماً تأكيد کرده بودم که این جشنواره هیچ حامی مالی نداشته و هنرمندان شرکت کننده در جشنواره با هزینه شخصی به هرمز سفر کردند و به مدت یک هفته سفر که پنج روز آن را در مقر مرکز تحقیقات محیط زیست بر روی موکت با پتوهای شخصی شب را به صبح رساندند و هزینه غذا و رفت آمد در جزیره را نیز شخصاً پرداخت کردند.  اين جانب به عنوان دبیر نیز برای برگزاری این جشنواره از هیچ نهادی وجهی دریافت نکردم.

متأسفانه مدتی قبل متوجه شدم که اثر چند رسانه ای تولید شده است که اداره کل حفظ و نشر ارزش هاي دفاع مقدس استان هرمزگان و انجمن هنرهای تجسمی هرمزگان به عنوان مولدین اصلی این اثر معرفی شده اند. در لایه ای كم رنگ تر از مؤسسه فرهنگی، هنری پردیس تهران نام برده شده است که چنین مؤسسه اي در این جشنواره وجود نداشته است و گمان نمي كنم وجود رسمی داشته باشد.

تأكيد مي نمايم که هنرمندان بومی استان هرمزگان در جهت طراحی و شکل گیری این اثر هیچ نقشی نداشتند. حتی افراد نامعلومی در مخالفت با آن در اسکله جزیره هرمز پارچه نویشته ای نصب کرده بودند. 

در فرآيند شکل گیری این اثر حدود سی و پنج هنرمند جوان که از شهرهای مختلف ایران به جزیره هرمز رفته بودند مشارکت داشتند که بعضی از آن ها حضورشان بسیار فعالانه بود و در تمامی مراحل حضور داشتند.  

مستندات کلیه مراحل طراحی این اثر نزد اين جانب موجود مي باشد.  فرآيند ساخت اثر و جشنواره نیز در قالب فیلم مستندی با عنوان: «آتش بر روی آب» تهیه شده است که در سالگرد آن واقعه از سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش شد. علاوه بر این، مستنداتی که در روزنامه های آن زمان منتشر شده در روابط عمومی موزه هنرهای معاصر محفوظ مي باشد.  در صورت نیاز این مستندات ارائه خواهند شد.

به دلیل ابهامات موجود با مدیریت اداره کل حفظ و نشر ارزش هاي دفاع مقدس استان هرمزگان و  مديريت انجمن هنرهای تجسمی هرمزگان تماس داشتم و چگونگی ایجاد این اثر را جویا شدم.  مدیریت انجمن هنرهای تجسمی هرمزگان از این مسئله بی اطلاع بودند.  شواهد موجود نشان مي دهند که چند نفر که هویت آنها برای اداره کل حفظ و نشر ارزش هاي دفاع مقدس استان هرمزگان مشخص است و فقط اخيراً خود را به عنوان گروه معرفی مي نمايند، با توهمی که برایشان پیش آمده خودمحورانه فقط خودشان را باور دارند و اطلاعات غلط را در اختیار اداره کل حفظ و نشر ارزش هاي دفاع مقدس استان هرمزگان قرار داده اند و طی توافقی در قبال این اثر پول دریافت نموده اند. 

در  اداره کل حفظ و نشر ارزش هاي دفاع مقدس استان هرمزگان اطلاعات غیر واقعی و غلطي در خصوص این اثر وجود داشت. در روز پانزدهم فروردین 1388 شخصاً به آن جا مراجعه کردم و  یکی از کارکنان آن نهاد به من گفت که این اثر طرح یک هنرمند آمریکایی بوده است و چون او موفق نشده در جشنواره شرکت کند هنرمندان هرمزگانی این اثر را اجرا کرده اند !  به عنوان دبیر و مسئول برگزاری این جشنواره تأكيد مي نمايم که این اطلاعات غلط هستند و به دلیل چشم چشمداشت مادی چنین اطلاعاتی به آنجا ارائه شده است.  در جشنواره رویای صلح فقط یک هنرمند انگلیسی به نام بنجامین هیوت حضور داشتند و فقط در اجرای اثر پرواز 655 IR مشارکت داشتند.  دو هنرمند آمريكايي به نام هاي: ابیگل داون و  باربارا راکس که از هنرمندان صاحب نام محیطی هستند نیز آثاری ارائه دادند و در جزیره هرمز اجرا شدند که متفاوت از این اثر بوده است.

متأسفانه اعضای این جمع که خود را گروه معرفی مي نمايند به دفعات آثار جمعی دیگران را با تغییرات اندکی تقلید مي نمايند و با چشمداشت مادی آن را اجرا مي كنند.  نمونه بارز آن قرار دادن پيام هايي در داخل بطری برای کودکان غزه بوده است که یک سال قبل از آن در پانزدهمین جشنواره محیطی در همان مکان اجرا شده بود.

در چنین شرایطی اعلام مي نمايم که مالکیت معنوی و مادی اثری که با پیشنهاد و مدیریت بنده انجام شده تحریف شده و از آنچه که بابت اطلاعات غلط پول دریافت شده است متأسفم.  این عمل شایسته عرصه فرهنگ نیست و پيآمد آن این بوده است که به واسطه اطلاعات غلط  دو نهاد بدنام شوند. در اینجا اعلام مي نمايم هرگونه استفاده و بهره برداری از مستندات تصویری خلاف مي باشد و پیگرد قانونی دارد.   به منظور روشن شدن دلیل این تخلف تقاضا دارم که دستور فرماييد به صورت رسمی از مجرای اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی هرمزگان پیگیری شود که دقيقاً چه افرادی و چرا مدعی انجام این اثر مي باشند؟. با راهنمايي شما، به عنوان مدیر هنری اثر وظیفه خود مي دانم در چارچوب رسانه ها و از مجرای حقوقی این مسئله را پیگیری نمایم.

با تشکر از توجه شما

احمد نادعلیان

در جشنواره پانزدهم این اثر انجام شد:  

بطری های سال 1386  حاوی اشعار صلح باربارا راکس و متن پرواز 655

بطری های سال 1387  حاوی پیام برای کودکان غزه در همان مکان سال قبل

آرزو دارم دیگر کسی از دیوار فرهنگ و هنر کسی بالا نرود.

بیشتر

خاطرات یک هنرمند خاکی در هرمزگان

بیستمن جشنواره هنر محیطی در ایران : هنر محیطی یا آلودگی های محیطی